Psyche & Geloof: de podcast

We starten een nieuwe reeks en trappen af met een intrigerend onderwerp: overgave aan God. Henk-Jan Seesink, GZ-psycholoog en onderzoeker deed onderzoek naar overgave aan God bij christelijke cliënten met een verslaving. Na een casestudy waarbij Henk-Jan zijn cliënt instrueerde het Jezusgebed te bidden, volgde een longitudinaal onderzoek onder zo’n 180 christelijke cliënten. Uit de resultaten bleek dat impliciete overgave aan God een klinisch relevante voorspeller is van een lagere kans op terugval een jaar later, waarbij klachten van verslaving, zoals trek, wel kunnen blijven bestaan. We spreken door over de toepasbaarheid van deze resultaten in de verslavingszorg en bij andere mentale problemen. Daarnaast staan we stil bij de overgave aan God die aanwezig kan zijn, ook wanneer Henk-Jan en zijn cliënt geen behandelresultaten zien. 
Shownotes: 
Voor meer behandelinformatie verwijzen we naar de website van Henk-Jan Seesink: hjseesink.com
In het gesprek komen de volgende studies komen aan bod:
De Nederlandse overgave aan God vragenlijst: Seesink, H. J., van Dusseldorp, M., Ostafin, B. D., Schaap-Jonker, H., & Wiers, R. W. (2024). Psychometric Properties of the Dutch Surrender to God Scale: Relationships with Religious Behavior, God Representation, Well-being, and Health. Journal of Religion and Health. https://doi.org/10.1007/s10943-024-02144-y 
De casestudie over overgave aan God: Seesink, H. J., Klokkenburg, P., Schaap-Jonker, H., Ostafin, B. D., & Wiers, R. W. (2022). Without Your Therapist: Contemplative Prayer During Treatment as a Religious Exposure Intervention to Reduce Religious Struggle and Anxious God Representation. Clinical Case Studies, 21(4), 339–354. https://doi.org/10.1177/153465012210822
De uitgebreide studie van overgave aan God en minder terugval: Seesink, H. J., Vrijmoeth, C., Ostafin, B. D., Schaap-Jonker, H., & Wiers, R. W. (2026). A One-Year longitudinal study on Surrender to God assessed during addiction treatment. Addictive Behaviors Reports, 23(100693). https://doi.org/10.1016/j.abrep.2026.100693 
Tijdens het gesprek wordt naar volgende literatuur verwezen:
Een algemeen artikel over overgave bij verschillende religies: Cole, B. S., & Pargament, K. I. (1999). Spiritual surrender: A paradoxical path to control. In Integrating spirituality into treatment: Resources for practitioners. (pp. 179–198). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/10327-009
Eerste beschrijvingen van overgave in de moderne psychologische literatuur: James, W. (1902/2012). The Varieties of Religious Experience (M. Bradley, Ed.). Oxford University Press.
Een vroegere meta-analyse over de samenhang tussen religie en mentale gezondheid: Bonelli, R. M., & Koenig, H. G. (2013). Mental Disorders, Religion and Spirituality 1990 to 2010: A Systematic Evidence-Based Review. Journal of Religion and Health, 52(2), 657–673. https://doi.org/10.1007/s10943-013-9691-4 
De makers van de oorspronkelijke overgave aan God vragenlijst: Wong-McDonald, A., & Gorsuch, R. L. (2000). Surrender to God: An Additional Coping Style? Journal of Psychology and Theology, 28(2), 149–161. https://doi.org/10.1177/009164710002800207 
Gebruik van de Jezus Prayer: Knabb, J. J., & Vazquez, V. E. (2018). A randomized controlled trial of a 2-week internet-based contemplative prayer program for Christians with daily stress. Spirituality in Clinical Practice, 5(1), 37. https://doi.org/10.1037/scp0000154 
Eerste verwijzing naar intrinsieke en extrinsieke religieuze oriëntatie: Allport, G. W., & Ross, J. M. (1967). Personal religious orientation and prejudice. Journal of personality and social psychology, 5(4), 432. https://doi.org/10.1037/h0021212 
De Elaborated intrusion theory of desire: Kavanagh, D. J., Andrade, J., & May, J. (2005). Imaginary relish and exquisite torture: The elaborated intrusion theory of desire. Psychological Review, 112(2), 446–467. https://doi.org/10.1037/0033-295X.112.2.446
Verder luisteren over overgave aan God?  
Vanuit theologisch perspectief: Dit is de Bijbel aflevering 132: https://npo.nl/luister/podcasts/663-dit-is-de-bijbel/131917
Vanuit een breder psychologisch perspectief: The Christian Psychologist van Joshua Knabb, aflevering 27: https://the-christian-psychologist-mental-health-for-21st-century-c.simplecast.com/episodes/episode-27-surrender
Heb je opmerkingen, vragen of suggesties? We horen graag van je! Laat het ons weten via info@cvppp.nl 
Wil je deze podcast ondersteunen? Een financiële bijdrage is van harte welkom via https://payment-links.mollie.com/payment/GqPYh5vJxkuf8ejCTssAt.

We vieren dat we alweer 20 afleveringen onderweg zijn! Tijd om terug en vooruit te blikken. Dit doen we met niemand minder dan Piet Verhagen, buitengewoon hoogleraar religie en geestelijke gezondheid, psychiater, groepstherapeut, theoloog, en meer. 
Piet vindt het belangrijk om expliciet te zijn over je motieven wanneer je je op het snijvlak psyche en geloof/spiritualiteit/zingeving begeeft. Daarbij zijn wij natuurlijk benieuwd wat zijn eigen motief is! We horen Piet over liefde in de ggz, een begrip dat volgens hem alles met het werk in de ggz te maken heeft. Ook houdt hij een pleidooi voor kruisbestuiving tussen theologie en psychiatrie, en onderzoek en praktijk.
Shownotes:
Het artikel over het model gebaseerd op liefde in relatie is te vinden in het proefschrift van Piet, hoofdstuk 8: 2019 17 april Psychiatry and Religion - definitief.pdf
Deze aflevering is gesponsord door de KSVG: https://ksgv.nl/
Heb je opmerkingen, vragen of suggesties? We horen graag van je! Laat het ons weten via info@cvppp.nl 
Wil je deze podcast ondersteunen? Een financiële bijdrage is van harte welkom via https://payment-links.mollie.com/payment/GqPYh5vJxkuf8ejCTssAt.

Hoe is het om op te groeien als kind binnen de Jehova's Getuigen? Hoe wordt er in deze groep naar psychische problemen gekeken? In deze aflevering spreken we Anne-Marie Reijnders, ervaringsdeskundige. Anne-Marie groeide zelf op bij de Jehova's Getuigen en geeft ons een boeiende inkijk in deze gesloten gemeenschap. Anne-Marie deelt een indrukwekkend verhaal, waarbij ze vertelt hoe zij na een lange, eenzame weg meer en meer haar eigen stem vond. Ook horen we over de sterke hiërarchie binnen de Jehova's, de argwaan richting de ggz, en adviseert Anne-Marie mensen die zélf overwegen om uit een gesloten gemeenschap te stappen. 
Wil je deze podcast ondersteunen? Een financiële bijdrage aan Psyche & Geloof: de podcast is van harte welkom via https://payment-links.mollie.com/payment/GqPYh5vJxkuf8ejCTssAt. 
Shownotes
- PDF van het boek van Raymond Franz 'Gewetensconflict': https://friendsofraymondfranz.com/bucher-auf-danisch/
- Documentaire 'Jehovah van God' los: https://v2.videoland.com/jehovah-van-god-los-p_3923
- Heb je te maken met seksueel misbruik in kerkelijke relaties, of vragen daarover? Zie Home - Meldpunt Misbruik

In deze aflevering gaat het over de donkere kant van geloof en religie, namelijk over de negatieve impact die het op mensen kan hebben. We spreken onze twee gasten Inge Bosscha en Elma Nobel-Buijs over geloofsstress en kerkpijn. Het gesprek maakt bewust van de uitwerking van een geloofsopvoeding, en laat zien hoe nodig het is om hier ook in de ggz aandacht voor te hebben. In het gesprek komt ook de stilte naar voren die er heerst rond deze thema's. Inge is schrijver en ervaringsdeskundige, en Elma deed onderzoek naar intergenerationele geloofsoverdracht. Hoe zien geloofsstress en kerkpijn eruit en hoe kun je er als ggz behandelaar het beste op reageren? Hoe denken de gasten bijvoorbeeld over exposure in vivo bij heftige angsten om aan het avondmaal deel te nemen? 
Wil je deze podcast ondersteunen? Een financiële bijdrage aan Psyche & Geloof: de podcast is van harte welkom via https://payment-links.mollie.com/payment/GqPYh5vJxkuf8ejCTssAt. 
Shownotes 
Het boek 'Mantel van angst' van Inge Bosscha koop je hier: Yes! Mantel van angst tijdelijk te koop met enorme korting! – Dogmavrij
En lees hier een recensie van het boek: Hogeschooldocent over Mantel van angst: verplichte kost en een goudmijn – Dogmavrij
Het onderzoeksartikel van Elma Nobel-Buijs download je via: Intergenerationele geloofsopvoeding - HBO Kennisbank

Wat als onze zoektocht naar het verbeteren van onze mentale gezondheid ons juist kwetsbaarder maakt? Als therapie ons niet alleen helpt, maar ook een nieuw geloof is geworden? In deze aflevering duiken we in de wereld achter de therapiecultuur. Te gast is Katie Vlaardingerbroek, auteur van Nederland Therapieland - Hoe beter worden ons zieker maakt, waarin ze onderzoekt hoe therapie is uitgegroeid tot een nieuw zingevingsmodel. 
Katie heeft kritiek op de individualistische reflex in de ggz en laat zien hoe ongelijkheid een rol speelt. Ze spreekt open over haar eigen ervaringen binnen de geestelijke gezondheidszorg en de ontmenselijking die ze daar ervoer. Wat drijft haar om zich zo helder uit te spreken? We bespreken haar vergelijking tussen therapie en religie, haar visie op groepswerk in de ggz, en haar voorstel voor verandering. Tot slot hoor je wat Katie belangrijk vindt om aan hulpverleners mee te geven. 
Wil je deze podcast ondersteunen? Een financiële bijdrage aan Psyche & Geloof: de podcast is van harte welkom via https://payment-links.mollie.com/payment/GqPYh5vJxkuf8ejCTssAt. 
Shownotes: 
- Nederland Therapieland, de podcast: https://open.spotify.com/show/1LzovCNbzgztQt1FtFgHQl?si=cf16febfbdfc4546
- De Ongelooflijke Podcast, aflevering met Katie Vlaardingerbroek: https://open.spotify.com/episode/2Hg4jwOqlh0vt4Pky8KXzj?si=q0N9JNviTrmX6F-qx-n2yg
- Harvard Implicit association test: Take a Test