Met Nerds om Tafel - een podcast over technologie, wetenschap en popcultuur

Eén op de drie kinderen praat online met vreemden. Op straat zou je in paniek raken, online haalt iedereen z’n schouders op.
Astrid Oosenbrug zit aan tafel, en ze draagt een complete garderobe aan petten: medeoprichter van DIVD, CEO van DIVD Academy, interim-directeur bij HackShield en Public Affairs & CSR Officer bij ESET.
We beginnen bij HackShield, de gratis game die kinderen van 8 tot 12 tot Cyber Hero opleidt, en belanden al snel bij Roblox. Randal bekent dat hij zichzelf binnen een half uur betrapte terwijl hij stiekem naar zolder liep om zijn eigen poppetje op de loopband te laten farmen. Hoe houd je jong hackerstalent op het goede pad? Bij de DIVD Academy gaat dat over ethiek: je kunt aantonen dat je in een systeem zit, maar je past geen cijfers aan. Astrid legt uit waarom Victor met maga2020! wel mocht inloggen maar verder niets aanraakte, hoe moneymuling werkt, en waarom het datalek bij Clinical Diagnostics voor sommige vrouwen letterlijk levensbedreigend is. Plus: meidenhuizen, dark patterns en het eindeloze kat-en-muis-spel om schermtijd.
Over Astrid Oosenbrug
Astrid Oosenbrug is medeoprichter van DIVD (Dutch Institute for Vulnerability Disclosure, bekend van onder meer de Kaseya-zaak in 2021) en medeoprichter en CEO van DIVD Academy. Ze is interim-directeur bij HackShield en doet Public Affairs & CSR bij antivirusbedrijf ESET. Van 2012 tot 2017 was ze Tweede Kamerlid voor de PvdA en gold ze als het meest digitale Kamerlid; tot juni 2025 was ze bijna zeven jaar voorzitter van COC Nederland. Ze keert in deze aflevering terug om twee lijnen te verbinden: kinderen veilig en ethisch leren omgaan met internet, en de strijd voor een veiliger en eerlijker net.
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/astridoosenbrug/
Website: https://www.divd.nl/who-we-are/team/people/astrid-oosenbrug/
Sponsor: Red de AI Wet
Kim van Sparrentak neemt het op tegen de techbro’s om duidelijke regels te maken voor kunstmatige intelligentie. Red de AI Wet besluiter je hier.

In deze aflevering
0:00:00 Het meest digitale Kamerlid en een waslijst aan petten
0:02:18 HackShield uitgelegd: gamen om Cyber Hero te worden (8-12 jaar)
0:05:48 Roblox als verslavingsmachine, en Randal die zichzelf betrapt
0:09:06 Dark patterns: waarom zelfs het klikgeluid is uitgedacht
0:11:14 Meidenhuizen: gezellig, met een zieke wereld eronder
0:13:39 Eén op de drie kinderen praat online met vreemden
0:17:26 Kat-en-muis met schermtijd: de Word-truc en de Unix-computer
0:25:32 Interim-directeur bij HackShield: governance en de stekker eruit
0:28:46 Een onbetrouwbare overheid en de preventieparadox
0:32:13 Gedrogeerd en gefilmd: 80.000 Nederlandse IP-adressen
0:35:21 Waar meld je het als je per ongeluk klikt?
0:46:31 DIVD Academy: van digitaal belletje trekken tot ethisch hacken
0:58:39 Rebootcamp met de politie en ronselen via Discord
0:59:55 Werkt een social-mediaverbod voor jongeren?
1:06:33 Trumps wachtwoord en de grens van responsible disclosure
1:08:09 Vraag Arnoud Wokker: moet programmeren en AI een schoolvak worden?
1:13:28 Moneymuling: hoe kinderen ongemerkt witwassers worden
1:21:02 Clinical Diagnostics: als een datalek levensbedreigend wordt
Genoemd in deze aflevering
HackShield Future Cyber Heroes, gratis game cyberweerbaarheid voor 8-12 jaar
DIVD, vrijwilligers die kwetsbaarheden opsporen en melden
DIVD Academy: The Ethical Hacker, gratis online hackcursus
Offlimits, meldpunt online misbruik (voorheen Helpwanted)
ATKM, autoriteit om kinderporno en terreurmateriaal te melden
Stichting Cyberbrein, Henk van Ee begeleidt jonge cyberbreinen
Effectevaluatie HackShield (Saxion), onafhankelijk onderzoek naar het lespakket
Datalek Clinical Diagnostics, achtergrond bij het bevolkingsonderzoek-lek
Tips van de tafel
Astrid Oosenbrug: zet bij games als Roblox de chatfunctie uit; kies waar mogelijk voor “alleen mensen die je kent”. Astrid Oosenbrug: per ongeluk op iets verkeerds geklikt? Meld het laagdrempelig bij Offlimits of de ATKM in plaats van het weg te klikken. Randal Peelen: maak schermtijdafspraken samen mét je kind en leg uit waaróm, in plaats van alleen te verbieden, want een verbod lossen ze creatief op. Jurian Ubachs: spreek elkaar aan op gedrag dat niet oké is, ook bij een grap; wacht niet tot het slachtoffer dat zelf moet doen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de Fediverse draaien meer dan 40.000 servers en bijna geen enkel bedrijf. Volgens twee K/Coens is dat geen bug, maar een feature.
Randal en Jurian praten met Koen de Jonge en Coen Wesselman van Procolix. Dat hostingbedrijf doet al 25 jaar bijna alles zelf, volledig op open source, zonder Big Tech. Sinds 2024 is het voor 100% eigendom van een stichting, zodat het nooit tegen zijn eigen missie in verkocht kan worden. Waarom zo radicaal? Omdat ze te vaak zagen wat afhankelijkheid kost. Het gesprek gaat over de Fediverse als fijne plek. Over hoe de glorietijd van Twitter langzaam werd dichtgeknepen. En over de vraag: wie heeft hier eigenlijk de controle?
Over Koen de Jonge
Koen de Jonge is medeoprichter en directeur van Procolix (sinds 2000, gevestigd in Dordrecht) en voorzitter van de stichting die de Nederlandse Mastodon-server mastodon.nl draaiende houdt. Procolix is sinds 2024 volledig eigendom van een stichting (stewardship owned), draait 100% op open source en host onder meer De Groene Amsterdammer, The Moscow Times, petities.nl en stemwijzer.nl. In deze aflevering legt hij uit hoe de Fediverse technisch werkt en waarom hij hem geen alternatief noemt.
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/koendejonge/
Mastodon: https://procolix.social/@koen
Website: https://procolix.eu/over-ons
Over Coen Wesselman
Coen Wesselman is commercieel directeur bij Procolix en kwam daarvoor van internet.nl. Hij is sinds de begindagen van Twitter (account uit 2007) actief op sociale media en zet zich nu in om publieke diensten naar de Fediverse te krijgen. Aan tafel brengt hij vooral het commerciële en maatschappelijke perspectief in.
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/coenwesselman/
Mastodon: https://mastodon.nl/@wsslmn
Sponsor: Red de AI Wet
Kim van Sparrentak neemt het op tegen de techbro’s om duidelijke regels te maken voor kunstmatige intelligentie. Red de AI Wet besluiter je hier.
In deze aflevering
0:00:00 Intro: open source, de Fediverse en niemand vertelt meer wanneer-ie naar de wc gaat
0:05:00 25 jaar Procolix: hoe XenSource en VMware de keuze voor open source forceerden
0:09:00 Als het zo logisch is, waarom doen niet veel meer bedrijven het dan?
0:10:07 Brenno de Winter, soevereiniteit en de vraag wie er werkelijk de controle heeft
0:12:50 VLC, FFmpeg en het risico van open source als kwetsbare bouwsteen
0:17:08 De nadelen: tijd, integraties, recurring payments en btw voor heel Europa
0:21:19 Het versnipperde landschap: X, Bluesky, Threads en de rest
0:22:55 Hoe de glorietijd van Twitter werd dichtgeknepen: API’s, bots en wc-tweets
0:27:01 Het panopticon: je bespied voelen door Meta, Google en zelfs WhatsApp
0:36:25 De techniek uitgelegd: outboxen, abonneren en 40.000 servers die praten
0:41:27 Als de brandweer alleen nog op X staat: NL-alert en de accountmuur
0:44:48 Just a nice place, not an alternative: waarom er geen bedrijven op zitten
0:52:57 Zelf een server hosten: opslag uitrekenen met Claude en wat het écht kost
0:55:23 mastodon.nl in cijfers: 4.000 actieve gebruikers op 2 terabyte1:02:06 Moderatie en defederatie: hoe mastodon.nl een veilige plek probeert te zijn
1:09:13 Luistervraag: Koen met een C of een K? (Gemini gaat tellen)
1:12:16 Luistervraag: waarom Procolix in tv-torens zit, met diesel en gratis koeling
1:17:44 Luistervraag van Simon: een LoRa-mesh-repeater in de toren en crisiscommunicatie
Genoemd in deze aflevering
mastodon.nl, Nederlandse Mastodon-server van de stichting van Procolix
Procolix, open-source hostingbedrijf van de twee gasten
Pixelfed, open Instagram-alternatief in de Fediverse
publicvideo.nl, de PeerTube-videodienst die Procolix host
Loops, korte video’s in de Fediverse, TikTok-achtig
social.overheid.nl, Mastodon-server van de Nederlandse overheid
T-DOSE, Technical Dutch Open Source Event, 6-7 juni in Geldrop
Soevereiniteit! Hoe dan?, boek van Brenno de Winter
Tips van de tafel
Koen de Jonge: gebruik de officiële Mastodon-app, die remt je doomscrollen af door na een paar minuten even te pauzeren. Randal: post bewust minder, ook in besloten groepen; zet je feed op alleen-volgers en accepteer dat het saaier wordt, dat is een feature. Coen Wesselman: wil je controle zonder fulltime systeembeheerder te worden? Kies een bestaande server die bij je past in plaats van alles zelf te hosten. Koen de Jonge: nerderij voor 35 euro: bouw met een Heltec V3-printje, batterij en antenne je eigen LoRa-mesh-node om te leren hoe decentrale communicatie werkt.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het boek was af, maar het echte verhaal leek toen pas te beginnen. Arnoud Wokke en Sarah Sporken stuurden hun roman Ping! naar 25 uitgevers en kregen 25 keer nee. Dus richtten ze zelf maar een uitgeverij op.
In deze tweede aflevering met de auteurs van Ping! gaat het niet over het schrijven, maar over alles daarna: waarom de Nederlandse boekenmarkt fictie zo slecht beloont, hoe je per boek zomaar twee euro verlies draait, en waarom Bol en Bruna marges van veertig tot vijftig procent rekenen. Arnoud en Sarah nemen je mee van de eerste afwijzing tot een eigen drukker in Groot-Brittannië, een ISBN-nummer dat verrassend simpel te regelen is, en de eindeloze stapel paspoortscans, e-herkenning en transactiekosten die bij ondernemen komen kijken.
Over de gasten
Arnoud Wokke is techjournalist bij Tweakers, schrijft sinds de eerste iPhone over smartphones en sociale media, en waarschuwt al jaren voor algoritmische verslaving. Tien jaar geleden schreef hij het non-fictieboek I Love/Hate Smartphones. Ping! is zijn eerste roman.
LinkedIn: Arnoud Wokke
Website: arnoudensarah.nl
Sarah Sporken werkt twintig jaar in de GGZ en de afgelopen tien jaar als GZ-psycholoog. Ze ziet sociale media en aandachttrekkende apps steeds vaker een rol spelen bij haar cliënten, vooral bij jongeren. Ping! is haar eerste boek.
Website: arnoudensarah.nl
In deze aflevering
0:00:00 Arnoud voor de elfde keer aan tafel, en Sarah is nu een succesvol auteur
0:01:19 Waarom een uitgever vinden niet zo simpel bleek als gehoopt
0:02:28 De socialmediacampagne en de TikTok over Herman van Veen die ontplofte
0:12:23 25 uitgevers aangeschreven, 25 keer nee: hoe dat voelt
0:18:20 Zelf uitgeven: drukkosten, distributie en waarom je twee euro verlies maakt
0:22:15 In dezelfde week naar de KVK: per ongeluk een uitgeverij beginnen
0:24:11 E-herkenning, paspoortscans en de bureaucratie van ondernemen
0:29:05 Een drukker in Groot-Brittannië en de truc van goedkoop bijdrukken
0:33:34 Splinter Chabot, 22 schrijvers die van fictie leven, en hoe scheef de markt is
0:38:47 Waarom non-fictie wél een verdienmodel is
0:42:46 De webshop als lifeline, en waarom Ping! niet bij Bol of Bruna ligt
0:46:21 Het ISBN-nummer regelen: de makkelijkste stap van allemaal
0:47:20 De launchparty op 31 mei in Café Contact, Amsterdam
0:52:02 Luistervragen: welke acteur speelt Emmy in de verfilming?
0:58:00 Favoriete boekpersonage: van Gordianus tot Gollum
Genoemd in deze aflevering
Ping!, de roman over smartphoneverslaving van Arnoud en Sarah
Tweakers, waar Arnoud werkt als techjournalist
Mijn ISBN, waar je zelf een ISBN-nummer koopt
WooCommerce, de WordPress-plugin voor hun webshop
Shopify, eerst overwogen maar te duur bevonden
NotebookLM, Googles tool die Arnoud als naslagwerk gebruikte
Tips van de tafel
Arnoud: voor het uitzoeken van bedrijfsvormen (maatschap, VOF, BV) is een AI-chatbot verrassend handig, dat scheelt veel uitzoekwerk.
Arnoud: gebruik NotebookLM als naslagwerk voor je eigen manuscript, het baseert zich puur op je tekst en hallucineert niet.
Arnoud: wil je weten wat een auteur aan een boek verdient? Pak de prijs en deel door tien.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ping! is uit. De nieuwe roman van Tweakers-journalist Arnoud Wokke en GZ-psycholoog Sarah Sporken laat zien hoe een algoritme een 18-jarige opslokt. Aan tafel ontleden ze het driekoppige monster van smartphoneverslaving, en Randal bekent dat hij normaal met TikTok doucht.
In Ping! volg je Emmy, die net 18 is, een nieuwe telefoon uitpakt en per ongeluk viral gaat. Vanaf daar trekt het algoritme haar steeds dieper naar binnen. Arnoud Wokke (tiende keer aan tafel, jubileum aankomend) en Sarah Sporken schreven twee jaar lang aan de roman: een psychologische vertelling vanuit twee perspectieven, Emmy en haar telefoon, met verzonnen social media om toekomstbestendig te blijven en een handgetekende cover. Aan tafel pakken ze de thema’s uit het boek beet: cognitieve dissonantie, FOMO, het driekoppige monster van smartphoneverslaving, en waarom Sarah het in twintig jaar spreekkamer steeds vaker langs ziet komen. Plus de ironie van het maakproces: een boek tegen social media, gecoördineerd via Slack. Use the social media. Destroy the social media. Kill it from within.
Over de gasten
Arnoud Wokke is techjournalist bij Tweakers, schrijft sinds de eerste iPhone over smartphones en sociale media, en waarschuwt al jaren voor algoritmische verslaving. Tien jaar geleden schreef hij het non-fictieboek I Love/Hate Smartphones. Ping! is zijn eerste roman.
LinkedIn: Arnoud Wokke
Website: arnoudensarah.nl
Sarah Sporken werkt twintig jaar in de GGZ en de afgelopen tien jaar als GZ-psycholoog. Ze ziet sociale media en aandachttrekkende apps steeds vaker een rol spelen bij haar cliënten, vooral bij jongeren. Ping! is haar eerste boek.
Website: arnoudensarah.nl

Sponsor: Vodafone
Alleen met Vodafone True Unlimited heb je altijd het snelste internet (tot wel 1 gbit/sec). Check voor meer info en alle Unlimited-abonnementen vodafone.nl/unlimited of loop even een winkel binnen voor extra info!

In deze aflevering
0:00:00 Tiende keer aan tafel, en de jubileum-rekensom loopt mis
0:02:17 Een 18-jarige, een nieuwe telefoon, en het idee voor Ping!
0:04:30 Wat Sarah in twintig jaar spreekkamer ziet veranderen
0:11:09 Wie Emmy is en waarom haar viraliteit nodig was voor het verhaal
0:15:29 Bovenmenselijk: op de wc gaan zonder je telefoon
0:20:12 Cognitieve dissonantie, of hoe je jezelf praat in de verslaving
0:23:08 Randal’s 24 uur zonder telefoon (en de vergeten verjaardag)
0:25:24 De douchescène die niemand had verwacht
0:33:05 Wat je kind ziet als jij twintig keer per uur checkt
0:36:28 Verveling als verloren superkracht
0:38:01 Het driekoppige monster: bestaat smartphoneverslaving eigenlijk wel?
0:46:01 De goede kanten van social media (want die zijn er ook)
0:51:01 Is de smartphone de draak in dit verhaal?
0:52:31 Fictieve social media: toekomstbestendig schrijven
1:01:43 De handgetekende cover en de doelgroep
1:06:49 De Slack waarin Arnoud en Sarah het boek bouwden
1:07:59 Volgende week: het complete maakproces in een tweede aflevering
Genoemd in deze aflevering
Ping!, de psychologische roman van Arnoud en Sarah over smartphoneverslaving
I Love/Hate Smartphones, Arnoud’s non-fictieboek van tien jaar geleden over smartphones
Tweakers, waar Arnoud al sinds de eerste iPhone over tech schrijft
Jetty Sporken, Sarah’s zus en ontwerper van de handgetekende cover van Ping!
Tips van de tafel
Sarah: Probeer eens 24 uur zonder telefoon. Je krijgt klap op klap, maar je ziet ook wat je mist. En vooral: hoe verslaafd iedereen om je heen blijkt te zijn.
Sarah: Zet een app-limiet op de NOS-app of een andere reflex-app. Niet omdat het je echt stopt, maar omdat het je heel even bewust maakt.
Randal: Doe je telefoon de wc uit. Bovenmenselijk, weet hij, maar het scheelt schermtijd.
Jurian: Tijdens therapie: smartwatch af, telefoon uit het zicht. Anders gebeurt er nog wel iets belangrijks in dat ene uurtje.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

We mogen 80 kilowatt gebruiken. We hebben 25 elektrische auto's. En toch is iedere auto vol als-ie weg moet. Hoe?
In deze aflevering twee gastnerds die vorige week ook al aan tafel zaten: Femme Taken (oprichter Tweakers, mede-eigenaar Loqio) en Jesper Weiland (oprichter Exonet). Femme bouwt energiemanagementsoftware en Jesper heeft sinds 2018 een all-electric kantoorpand in Zevenaar dat als proeftuin dient. Samen leggen ze uit waarom een aansluiting van 80 kW genoeg is voor 25 Tesla's, waarom 14 laadpalen elkaar netjes laten meedoen, en waarom Liander Jesper twee ingebrekestellingen stuurde toen het script in het weekend even niet meewerkte. Onderweg: dynamische energietarieven, time-of-use nettarieven, het einde van de saldering, Chinese omvormers die remote nieuwe firmware krijgen, thuisaccu's met een terugverdientijd van tien jaar, en de vraag of we de energietransitie wel bij de eindgebruiker moeten leggen. Een aflevering over netcongestie als papieren probleem, en over wat je daadwerkelijk kunt doen.
Over Femme Taken
Femme Taken is in 1998 op zijn achttiende Tweakers begonnen, toen nog Tweakers.net. Hij is sinds 2008 architect bij Tweakers en daarnaast mede-eigenaar van Loqio, dat zich richt op slim energiemanagement en domotica. Zijn eigen 17e-eeuwse boerderij in de Achterhoek staat bekend als “het slimste huis van de Achterhoek”.
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/femme/
Loqio: https://loqio.nl
Over Jesper Weiland
Jesper Weiland is mede-eigenaar van Exonet, een onafhankelijke managed hosting provider in Zevenaar die hij sinds 2002 samen met compagnon Robin runt. Exonet is begin 2026 de nieuwe hostingsponsor van Tweakers geworden. Zelf is Jesper sinds 2000 op Tweakers actief, met meer dan 15.000 forumposts in de boeken.
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/jesper-weiland-1551705/
Website: https://www.exonet.nl
Sponsor: Vodafone
Alleen met Vodafone True Unlimited heb je altijd het snelste internet (tot wel 1 gbit/sec). Check voor meer info en alle Unlimited-abonnementen vodafone.nl/unlimited of loop even een winkel binnen voor extra info!

In deze aflevering
0:00:00 Intro: 80 kW, koppel-uitdagingen en waarom 120 niet altijd nodig is
0:01:09 Hoe Femme’s smart home hobby een side hustle werd
0:07:10 Energiemonitoring 101: van koffiezetapparaat tot WTW-installatie
0:10:23 Vijf jaar luchtkwaliteitsproblemen, opgelost met Grafana-dashboards
0:13:40 Twaalf laadpalen, 25 auto’s: het puzzelstuk dat alles oplost
0:19:11 Geknepen door Liander: 80 kW terwijl de meterkast 250 ampère aankan
0:23:14 Slimme laadpalen, domme laadpalen en alles ertussenin
0:27:00 Dynamische tarieven, time-of-use en het einde van de saldering
0:38:25 Chinese omvormers en de cloud die altijd wil meekijken
0:46:10 De papieren werkelijkheid van het stroomnet
0:53:00 Thuisaccu’s, balansmarkt en waarom tien jaar terugverdientijd niet werkt
1:03:58 Security: wat als iemand alle zonnepanelen tegelijk uitschakelt
1:06:45 De volgende stap: een industriële batterij voor het pand
1:14:00 Afsluiting en plug
Genoemd in deze aflevering
Loqio, Femmes bedrijf voor energiemonitoring en smart charging
Exonet, managed hosting met all-electric kantoorpand
Home Assistant, open-source smart home platform
Grafana, dashboardtool voor monitoring en visualisatie
Aardehuizen Olst, ecologische wijk met Loqio-energiemanagement
Modbus, industrieel communicatieprotocol
Matter, nieuwe standaard voor smart home interoperabiliteit
Loqio over Exonet, het projectverslag van het kantoorpand
Vorige aflevering: Tweakers en Exonet, waarin de bromance begon
Tips van de tafel
Femme: Als je serieus aan de slag gaat met energiemanagement, zorg dat alles lokaal blijft draaien. Een Raspberry Pi heeft inmiddels meer dan genoeg performance, en je systeem werkt door als de internetverbinding eruit ligt.
Jesper: Begin niet met techniek, begin met inzicht. Meet eerst wat er gebeurt in je verdeelkast voordat je ook maar iets gaat optimaliseren. De rest volgt vanzelf zodra je de cijfers in een dashboard ziet.
Randal: Vraag bij je netbeheerder na of je gecontracteerde vermogen wel klopt met wat je daadwerkelijk gebruikt. Verlagen scheelt soms tientjes per maand, maar weet dat je er met geen mogelijkheid weer makkelijk vanaf komt als je het later weer nodig hebt.
See omnystudio.com/listener for privacy information.