Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Co zęby mówią o człowieku? Dlaczego ich leczenie jest tak drogie? Czy zdrowy, biały uśmiech stał się dziś wyznacznikiem statusu społecznego?

W kolejnym odcinku „Raportu - sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o dziedzinie medycyny, która na całym świecie jest coraz bardziej zaawansowana, a jednocześnie dla wielu osób coraz mniej dostępna. W Polsce ponad 65 procent pacjentów leczy zęby prywatnie, ale jednocześnie różnice w cenach napędzają turystykę stomatologiczną, choćby popularne wyjazdy do Turcji.

Maciej Michalak, stomatolog specjalizujący się w chirurgii stomatologicznej i implantologii, mówi, że w jamie ustnej zapisana jest historia człowieka. Widać w niej choroby, zaniedbania, stres, a czasem nawet ślady przemocy. Stan uzębienia coraz częściej zdradza również społeczne nierówności.

Skąd biorą się wysokie ceny usług stomatologicznych? Czego Polska mogłaby nauczyć się na przykład od krajów skandynawskich? Czy sztuczna inteligencja oraz medycyna regeneracyjna sprawią, że w przyszłości leczenie zębów stanie się łatwiejsze i bardziej dostępne? A może… jeszcze droższe?

Gość: Maciej Michalak

Realizacja: Filip Marcinkowski

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Zdominowany przez partię Tisza węgierski parlament nowelizuje konstytucję, wprowadzając radykalne zmiany w funkcjonowaniu najwyższych organów państwa, wymiaru sprawiedliwości oraz w zasadach stosowania najważniejszych ustaw. Parlament uchwalił między innymi przedterminowe zakończenie kadencji prezydenta kraju. Rządzący Węgrami Peter Magyar twierdzi, że posiada mandat do dokonywania tak radykalnych zmian, ale jego krytycy pytają, czy można reformować kraj skorumpowany przez lata rządów Wiktora Orbána, stosując metody, które nie mieszczą się w zestawie praw konstytucyjnych rządu. Czy zatem w przypadku Węgier cel uświęca środki? I jak reformy Magyara zostaną przyjęte przez Komisję Europejską, która przez lata krytykowała jego poprzednika za działania niezgodne z prawem?

Znikają kontrole oraz płot na granicy Hiszpanii z należącym do Zjednoczonego Królestwa Gibraltarem. Dlaczego po obu stronach niedawnej granicy ludzie oddychają z ulgą? I czy to koniec zabiegów Hiszpanii o odzyskanie brytyjskiej enklawy?

Na indonezyjskiej wyspie Bali mieszkańcy protestują przeciwko – jak to określają – „rabunkowi wody” dokonywanemu przez przemysł turystyczny. Dlaczego ta rajska wyspa zmienia się w miejsce nie do życia dla lokalnych mieszkańców?

Międzynarodowy Komitet Olimpijski zapowiada uchylenie zakazu występów sportowców z Rosji na Igrzyskach Olimpijskich. Polska i Ukraina protestują, ale czy te głosy mogą zmienić stanowisko MKOL? I kto stoi za tą decyzją? Dla ułatwienia podpowiem, że Igrzyska Olimpijskie w 2028 roku odbędą się w Los Angeles.

W programie również rozmowa z autorem książki o Cinta Larga, rdzennej ludności Amazonii, która najdłużej na świecie opierała się kontaktowi z człowiekiem z Zachodu. Czy członkowie tej społeczności żałują dziś otwarcia na zdobycze cywilizacji białych ludzi?

A także: kiedy bezprawie staje się prawem.

Rozkład jazdy: 
(03:05) Dominik Héjj: Tisza zmienia Węgry
(25:59) Mateusz Mazzini: Gibraltar połączony z Andaluzją
(49:36) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Jak się pozbyć prezydenta
(55:05) Zapraszamy na Makbeta
(56:35) Podziękowania
(1:03:23) Marcin Żyła: Bali bez wody
(1:20:14) Michał Banasiak: Koniec bojkotu Rosji w sporcie?
(1:44:59) Alex Cuadros: Cinta Larga po kontakcie z białym człowiekiem
(2:07:22) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Kolejna wakacyjna środa i kolejny odcinek naszego Raportowego sezonu nieogórkowego, czyli serii programów letnich, w których dajemy poszaleć wyobraźni na słońcu. Dziś porozmawiamy o pomocy humanitarnej. Skąd w ogóle wziął się pomysł, by pomagać ludziom w zorganizowany sposób? Jak pomoc została uprzemysłowiona i uromantyczniona? Co było wcześniej? Kto pracuje w organizacjach pomocowych i dlaczego? Jak zmieniało się podejście do pomocy humanitarnej i rozwojowej, a zwłaszcza do odbiorców pomocy? Zastanowimy się, jak nie zawłaszczać wizerunku osoby korzystającej z pomocy. Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, kto i dlaczego takiego zawłaszczenia dokonuje.

Goście: Małgorzata Wosińska, Maciej Bagiński

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Liderka francuskiej partii Zgromadzenie Marine Le Pen uznana przez sąd apelacyjny winną sprzeniewierzenia prawie 3 milionów euro z funduszy europejskich i skazana na trzy lata więzienia, w tym dwa w zawieszeniu. Mimo to Le Pen zapowiada kandydowanie w wyborach prezydenckich w przyszłym roku. Jej partia prowadzi w sondażach i ma dużą szansę na zwycięstwo. Co o polityce francuskiej mówi historia Marine Le Pen, kolejnej liderki politycznej wysokiego szczebla skazanej za przestępstwa korupcyjne? I jak na jej decyzję zareaguje numer 2 w Zgromadzeniu - Jordan Bardella?

Donald Trump zapowiada przekazanie Ukrainie licencji na produkcję rakiet do systemów Patriot i popiera ataki Ukrainy na cele w Rosji. Czy szczyt NATO w Ankarze był nowym otwarciem dla sojuszu? I na czym polega europeizacja Sojuszu?

Na rynkach brakuje obwodów drukowanych, czyli płytek obecnych w niemal każdym urządzeniu elektronicznym. Czy deficyt płytek PCB spowolni rozwój sztucznej inteligencji? I kto na tym zarobi najwięcej?

W Kolumbii władzę przejmuje prezydent, który zapowiada budowę ogromnych więzień zamiast rozmów z rebeliantami. Abelardo de la Espriella to kolejny latynoamerykański prezydent, dla którego wzorem jest Donald Trump. Jaka przyszłość czeka Kolumbię?

Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu rozpoczęli przełomowe badania tras migracyjnych bocianów. Dzięki kamerom, które zainstalowano ptakom na ciele, wiemy znacznie więcej na temat ich zwyczajów i zagrożeń w czasie podróży. Co nam daje ta wiedza?

Rozkład jazdy: 
(02:20) Joanna Nowicka: Marine Le Pen skazana, wystartuje w wyborach
(24:51) Justyna Gotkowska: Szczyt NATO w Ankarze
(49:29) Podziękowania
(56:27) Adrian Bąk: Brak PCB zagrożeniem dla AI?
(1:08:10) Joanna Gocłowska-Bolek: Nowy prezydent Kolumbii
(1:29:54) Piotr Tryjanowski: Świat z lotu bociana
(1:53:33) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Czym w wysokich górach jest „strefa śmierci”? Jak wpływa na funkcjonowanie człowieka? Czy wracając z Himalajów lub Karakorum, wspinacze mają się z kim podzielić tym, co tam przeżyli?

Adam Bielecki, himalaista i bohater drugiego odcinka „Sezonu nieogórkowego”, mówi, że wyprawa w wysokie góry jest jak podróż na inną planetę. Jego kariera była niezwykła. Już w wieku 17 lat wszedł na swój pierwszy siedmiotysięcznik. Potem było zdobycie Makalu i K2 oraz pierwsze zimowe wejścia na Gaszerbrum I i Broad Peak (2013) – głośno dyskutowana w Polsce wyprawa, w której zginęło dwoje członków zespołu szczytowego. W 2018 roku wziął udział w spektakularnej akcji ratowniczej na Nanga Parbat. Dziś cieszy się zarówno na najtrudniejsze wyprawy, jak i na wycieczki w górach z dziećmi.

Na nizinnych wysokościach, lecz w pięknym mieście Poznaniu, porozmawialiśmy o tym, co łączy wszystkie góry świata (oraz wszystkich górołazów). O pięknie, zachwycie i o ryzyku, jakie niesie podejmowanie decyzji w górach – ale także ich późniejsza ocena.

Gość: Adam Bielecki

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]